Go To Top
  •  

afvlogo

Het begin

Het archief met de geschiedenis van AFV de Veluwe is niet een van de meest uitgebreide collecties van de ontelbare verenigingen die deze wereld telt. Er zijn archieven die hele gebouwcomplexen vullen en beduidend minder decennia beslaan. Dit archief van de eerste decennia past ruim in een kartonnen archiefdoos en neemt minder ruimte in dan een ordnermap. Vanaf het oprichtingsjaar 1949 zijn de notulen van clubavonden, bestuursvergaderingen en algemene ledenvergaderingen bewaard gebleven tot 1965. De oude, duidelijk veel gebruikte, schoolschriften staan vol 01handgeschreven teksten waarvan de inkt soms al aan het verbleken is. De uitnodigingen voor de clubavonden zijn met een typemachine gemaakt en bevatten de meest hoogachtende bewoordingen. Gelukkig vonden we ook nog een vergeelde envelop met daarin een aantal foto’s die genomen moeten zijn tijdens clubavonden en excursies. Helaas weten we niet wie de maker is of makers zijn van de beelden en evenmin weten de wie er op de foto’s staan afgebeeld. De beelden hebben we vanzelfsprekend ingescand en in een galerie geplaatst. 

Op woensdag 23 februari 1949 vond er een demonstratie plaats in samenwerking met de NV Philips met als onderwerp “Het fotograferen bij kunstlicht – de nieuwste hobby”. Tevens was er een presentatie van de nieuwste kleurenfoto’s, die werden geprojecteerd door de heer van Santpoort. Uit de bijgeschreven teksten zou men kunnen afleiden dat deze avond de start is geweest voor het oprichten van de Amateur fotografen vereniging de Veluwe.

Op 2 maart 1949 is deze vereniging officieel opgericht op een avond waarbij gesproken werd over het te kiezen bestuur, de zaal voor de bijeenkomsten, de contributie, eventuele excursies en de aansluiting bij de fotobond. Al direct werd besloten om de eerstvolgende avond elkaars fotowerk te bespreken waarbij werd afgesproken om vergrotingen van het beste werk evenals de negatieven mee te nemen. Dit is iets wat de meesten van ons zich nauwelijks meer kunnen voorstellen. Tenminste, als het gaat om het meenemen van negatieven.

De bijeenkomsten

Direct na de start van de vereniging werden de avonden (eens in de drie weken) gevuld met het fotograferen van stillevens, het bespreken van elkaars fotowerk, waren er demonstraties van fotoartikelen van het merk Gevaert, een lezing over compositie door een leraar tekenen, genaamd de Vries en was er een excursie die, getuige één van de bewaarde foto’s, zich buitenshuis afspeelde.

De eerste algemene ledenvergadering werd op woensdag 8 juni 1949 gehouden. Hierbij werd onder andere de naam van de vereniging vastgesteld, het reglement goedgekeurd, het bestuur gekozen en de aansluiting bij de ANFV “de fotobond” besproken. Helaas zijn hier geen notulen van bewaard gebleven, alleen de uitnodiging voor de vergadering.

Een verslag van een van de clubavonden met de heer W.J.A. Bartels van de fotobond is wel bewaard gebleven in de vorm van een krantenartikel:

Amateurfotografen komen bijeen. "Een foto moet direct leven geven, er moet karakter en stemming in liggen, een foto kan een verhaal vertellen”, zo vertelde de heer Bartels van de Nederlandse Bond van Amateur Fotografen, ondermeer in een lezing welke hij woensdagavond in hotel van Steeden voor de Apeldoornse Amateurfotografen Vereniging de Veluwe hield. Deze nog jonge vereniging stelt zich ten doel het fotograferen tot kunst met een grote K te verheffen en zij tracht dit te bereiken door het organiseren van lezingen, excursies, exposities e.d. De lezing was als propaganda bedoeld en als zodanig uitstekend te volgen door buitenstaanders; het was jammer dat er zo weinig niet-leden aanwezig waren. Inzonderheid, omdat de heer Bartels uit Amersfoort een zeer vlot en geestig causeur is. Hij schetste zijn eigen ontwikkeling als amateurfotograaf aan de hand van foto’s, welke hij in diverse stadia van vooruitgang had genomen. Het aandachtige gehoor kon genieten van prachtige opnamen en zijn critisch gevoel toetsen aan mindergeslaagde foto’s uit des heren Bartels ‘groentjestijd’. Aan het einde van deze interessante avond vertolkte de voorzitter van de organiserende vereniging de gedachten van de aanwezigen door de spreker te danken voor het vele leerzame, dat zij hadden opgestoken. Hierna was er nog de gelegenheid tot het stellen van vragen.

04

Regelmatig wordt er in de notulen geschreven over de diverse excursies naar bijvoorbeeld het provinciehuis in Arnhem, de steden Deventer, Doesburg, Elburg en de in de omgeving liggende natuurgebieden en parken. Deze uitstapjes werden regelmatig gehouden en lijken wat op de wandelingen van de werkgroep Natuur en Landschap fotografie die sinds enkele jaren actief is in de vereniging. Naast het genieten van de natuur en de omgeving worden de uitjes door de deelnemers als leerzaam ervaren en worden technieken uitgewisseld onder elkaar.

In de beginjaren van de vereniging werden de leden ieder afzonderlijk schriftelijk uitgenodigd voor een clubavond. Afschriften van deze getypte briefjes vinden we terug in de archieven. Halverwege de jaren vijftig werd de convocatie (een woord dat we vandaag de dag niet meer gebruiken) voortaan in een cluborgaan of clubblad geplaatst, dat maandelijks naar de leden werd verzonden.

De eerste bijeenkomsten werden gehouden in een zaaltje van het toenmalige Hotel van Steeden (of Hotel Ruimzicht, beide namen worden genoemd van dit hotel) aan de Soerenseweg 2 tegenover de Grote kerk in Apeldoorn. De heer van Steeden, zelf een amateurfotograaf en ook lid, was zo vriendelijk om belangeloos de zaal in gebruik te laten nemen door de vereniging. Op donderdag 7 april 1949 verscheen een eerste krantenartikel over het bestaan en de oprichting van de vereniging. Op dat moment was er nog geen officieel bestuur, maar was de heer A.H. Schinkel als secretaris aangesteld, de heer H. Dambrink als penningmeester. De overige bestuursleden waren de heren P. Veltman (die later tot voorzitter zou worden gekozen) en H.J. Scholten. Begon de vereniging met 12 enthousiaste leden, bij de start van het nieuwe jaar 1950 waren er 51 (!) leden geregistreerd.

 

De bijeenkomsten werden in de eerste jaren, zoals eerder al genoemd, gehouden in Hotel De Steeden. Vele jaren later werden ruimtes in het Park Hotel en het beroemde Hotel Bloemink gebruikt. Halverwege de jaren zestig kwam er een ruimte beschikbaar in het wijkcentrum Kayersheerdt in Apeldoorn Zuid. Vanaf 2007 in een tijdelijke ruimte van het voormalige KPN-gebouw. In september 2009 werd op de plaats van Kayersheerdt het hagelnieuwe wijkcentrum dokZuid geopend. Sindsdien houdt de vereniging haar bijeenkomsten in één van de fraaie zalen.

 

De vereniging

Verder wapenfeiten over het eerste verenigingsjaar werden genoemd in het eerste jaarverslag van de vereniging.

  • In het eerste jaar groeide de vereniging van 12 naar 51 leden.
  • In de jaren daarna waren er gemiddeld 40 
  • Er werden dat jaar 17 bijeenkomsten georganiseerd.
  • De inhoud van de bijeenkomsten liep uiteen van werkavonden voor portretfotografie, afwerking, afdrukken, lantaarnplaatjes en cascadedruk.
  • Toen al werden de avonden waarbij foto’s werden besproken of er een spreker was uitgenodigd drukker bezocht dan de werkavonden.
  • Door bemiddeling van de fotobond werden er enkele fotocollecties ontvangen en besproken, waarvan 2 collecties uit Zwitserland en enkele collecties kleurendia’s waarvan 1 collectie uit Amerika.
  • Er werden dat jaar 5 sprekers uitgenodigd. Allereerst de heer Politiek van de Gevaert fabrieken. Er was bespreking van een fotobond fotocollectie door de voorzitter van de fotobond, de heer Wagenaar. De vicevoorzitter van de fotobond, de heer Bartels gaf een lezing over fotografie voor iedereen, de heer Voorenkamp van AFV Eemland uit Amersfoort besprak hun werk en werkmethoden en als laatste was daar de hoofdredacteur van het tijdschrift “Foto”, de heer Helfferich.
  • Dat jaar werden er twee onderlinge fotowedstrijden gehouden waarvan de laatste niet door kon gaan vanwege te weinig deelname.

Direct al in de eerste jaren van de vereniging werden er gesprekken gevoerd met de Fotobond om de Internationale fotosalon naar Apeldoorn te halen. Voor zover duidelijk werd deze normaal gehouden in Antwerpen. In de archieven worden diverse gesprekken met de Fotobond en de autoriteiten in België gevonden, maar het uiteindelijke resultaat is helaas niet terug te vinden.

07

Vooral in de beginjaren, maar eigenlijk door de decennia heen is de vereniging constant in beweging. Bestuursleden komen en gaan, nieuwe richtingen worden ingeslagen en het aantal leden varieert van jaar tot jaar. Vooral door het organiseren van openbare bijeenkomsten, waarbij een min of meer beroemde spreker de aanwezigen toesprak, leverden in die jaren veel nieuwe leden op. De fotografie was in die tijd net zo in beweging als vandaag de dag. De snelle opkomst van de kleurenfilm, de kleurendiafilm, maar vooral de opmars van de Japanse camera’s maakte het fotograferen meer bereikbaar en voor iedereen. Deze ‘nieuwe fotografen’ zochten kennis en ervaring maar ook ideeën om van te leren en kwamen veelal bij de fotoclub terecht. Een receptiecomité werd in de beginjaren van de vereniging samengesteld voor het opvangen van nieuwe leden en zorgde er voor dat de nieuwe leden in contact gebracht werden met de andere leden.

In de eerste jaren van de vereniging werd zowel door de leden alsook door de vereniging een bibliotheek opgezet van waaruit boeken en tijschriften konden worden geleend. De vereniging was geabonneerd op meerdere tijdschriften uit binnen- en buitenland. De boeken die werden aangekocht, soms werden gedoneerd of in bruikleen werden gegeven door leden van de vereniging, gingen in die tijd veelal over het ontwikkelen van film en het afdrukken van foto’s. Boeken vol met recepten van de verschillende ontwikkelingsvloeistoffen voor specifieke films. Ook in de notulen worden veel adviezen over de juiste verhoudingen ontwikkelvloeistoffen gevonden. De bibliotheek was opgesteld in het zaaltje van Hotel De Steeden waar de vereniging in de eerste jaren bijeenkwam. Voor zover duidelijk was er tevens een donkere kamer aanwezig in of bij dezelfde ruimte.

 

 Fotowedstrijden en tentoonstellingen

Op 29 maart 1950 werd de eerste onderlinge fotowedstrijd uitgeschreven die werd gejureerd door een Bondsjury. Van de ingezonden foto’s is uiteindelijk een tentoonstelling gehouden. Het is niet helemaal duidelijk of het een nationale wedstrijd was of een wedstrijd voor de leden van de vereniging. Er zijn helaas ook geen aantekeningen terug te vinden over de plaats waar de tentoonstelling werd gehouden. Wel dat de vereniging hierover in gesprek was met de fotobond en de VVV.

Sinds vele jaren wordt maandelijks de foto van de maand gekozen door de leden. Deze verkiezing wordt gehouden op de laatste clubavond van de maand en de leden brengen hun stem uit voor de beste foto. De winnende foto wordt opgenomen in de galerie foto van de maand en in de betreffende maand op de voorpagina van de website geplaatst. Uit de archieven blijkt dat de verkiezing voor de foto van de maand al in 1955 werd gehouden. Ook toen kozen de leden met behulp van stemmen de beste foto. De prijzen voor de winnaars liepen uiteen van een filmrolletje tot ontwikkelvloeistof voor de donkere kamer.

05

Vanaf het allereerste begin werd bij het houden van fotowedstrijden een wedstrijd reglement opgesteld. Ook nu wordt dat nog steeds gedaan. Wanneer er een expositie werd georganiseerd waarbij werken van de vereniging ergens werden tentoongesteld, werden de beelden vooraf door een tentoonstellingscommissie beoordeeld en geselecteerd. Doel van dit alles was ook in de beginjaren van de vereniging, het bewaken en bewaren van de kwaliteit van de tentoongestelde werken alsook het op een uniforme manier laten zien van de beelden. Zo werden bijvoorbeeld de maten van de passe-partouts vastgesteld en de maten van de foto’s zelf.

In 1959 werd door de vereniging een tentoonstelling geopend en werd de importeur van Japanse camera’s uitgenodigd om een show op te zetten van deze nieuwe camera’s, die tevens een nieuw tijdperk in zou luiden. De verdere opkomst van de kleurenfilm en kleurendia, evenals de opkomst van het kleinbeeldformaat zette de fotografie wereld zo’n beetje op de kop en dat leverde veel discussies op, ook tijdens de bijeenkomsten van de vereniging. Leden die het kleinbeeldformaat niet konden accepteren en zweerden bij het medium formaat of zelfs nog het grootformaat. Toch waren veel leden nieuwsgierig naar de Japanse kleinbeeldcamera’s die vol zaten met de nieuwste technieken, zoals automatische lichtmeting, meerdere belichtingsmethoden en veel later zelfs het automatisch scherpstellen.

 

Het heden

In 2009 heeft de vereniging haar 60-jarige bestaan gevierd. Gedurende dat jaar terug gekeken naar de geschiedenis van de vereniging en het jubileum groots gevierd met activiteiten voor de leden en de inwoners van de gemeente Apeldoorn. Waarom een jubileum bij het 60-jarig bestaan, zult u zeggen. Een 50-jarig- of 75-jarig jubileum is toch meer logisch? Dat klopt. Alleen was er in 1999 geen gelegenheid om een jubileum te vieren doordat onder andere het aantal leden was teruggelopen en de vereniging druk doende was om een nieuwe richting in te gaan. In 2009 was de tijd rijp voor een groots feest wat een heel jaar heeft geduurd. De vereniging groeit snel, veel nieuwe en enthousiaste leden laten steeds vaker verrassende beelden zien die vernieuwend zijn voor de vereniging. Het feit dat we als vereniging bezig zijn met de fotografie als hobby, soms zelfs als een meer dan serieuze hobby, maar zeker ook als kunst, geeft aan dat we als fotografen bezig zijn met een vorm van kunst die leeft en groeit. Reden genoeg om een feestje te houden, dachten we.

In de archieven van de eerste jaren vonden we enkele zwart wit foto’s en die hebben we in een galerie bij elkaar gezet.